
MESDER Akademi Sohbetleri’nde UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş’ın bugünü ve geleceği konuşuldu. Duran Doğan, kentin edebiyat kimliğini güçlendirecek projeleri anlatarak genç yazarlardan kütüphanelere, yayıncılıktan edebiyat turizmine kadar pek çok konuda önemli açıklamalarda bulundu.

Kahramanmaraş Edebiyat ve Sanat Derneği (MESDER) Başkanı Ali Avgın, “Gençlerle Satırarası Sohbetleri Belge Takdim Töreni” ve “UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş ve Edebiyat Günleri” programlarının bir arada olmasının da günü taçlandırdığını belirtti. Düzenlenen programlara yoğun katılımdan dolayı teşekkür etti.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Daire Başkanı Duran Doğan, MESDER Akademi Sohbetleri kapsamında düzenlenen programda, “UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş ve Edebiyat Günleri” başlığı altında kentin kültür ve edebiyat vizyonunu değerlendirdi.
Nimet Tekerek’in moderatörlüğünde gerçekleştirilen söyleşide Doğan, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na katılım sürecinden devam eden çalışmalara, gençlerin edebiyatla buluşturulmasından uluslararası iş birliklerine kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.

MESDER Akademi Sohbetleri’nin yeni dönem ilk programı olarak gerçekleştirilen buluşma, Ocak-Haziran 2026 döneminde düzenlenen “Gençlerle Satırarası Sohbetleri” programını tamamlayan katılımcılara belge takdim edilmesiyle de anlam kazandı. Edebiyat dünyasından isimlerin ve gençlerin bir araya geldiği programda, Kahramanmaraş’ın edebiyat birikiminin geleceğe taşınması için yapılabilecek çalışmalar ele alındı.
Söyleşide UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’nın kuruluş amacı ve Kahramanmaraş’ın bu ağ içerisinde edebiyat alanında yer almasının anlamı üzerinde duran Duran Doğan, UNESCO’nun şehirlerde kültür ve sanat yoluyla sürdürülebilir bir yaşam oluşturmayı hedeflediğini ifade etti.

UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’nın 2004 yılında kurulduğunu hatırlatan Doğan, şehirlerde artan nüfusun beraberinde getirdiği sosyal ve kültürel ihtiyaçlara dikkat çekti. Şehirlerin yalnızca fiziki yapılarından ibaret olmadığını belirten Doğan, kültürün şehir yaşamının ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini vurguladı.
Doğan, bu yaklaşımı şu sözlerle anlattı:
“UNESCO, şehirlerde toplanan bu insanların şehirliliği ve şehir kültürünün yerleşmesi noktasında bir çalışma başlatıyor. Şehirde yaşayan insanların şehirli bir kültürü idame ettirmesini, şehirlerin kalkınmasına kültür ve sanatı entegre etmeyi ve zihinlerde barışı inşa etmeyi hedef olarak ortaya koyuyor.”
Edebiyatın diğer sanat dallarıyla kurduğu ilişkiye de değinen Doğan, edebiyatın kültürel üretimin merkezinde yer aldığını belirterek, “Edebiyat oldukça zor bir alan. Diğer taraftan ise bu ağ için en prestijli alan. Çünkü siz kültürü inşa ederken edebiyatla inşa ediyorsunuz; edebiyat, diğer saydığımız alanların birçoğuna da kaynaklık teşkil ediyor.” ifadelerini kullandı.

Kahramanmaraş’ın edebiyatla kurduğu tarihsel bağın yeni olmadığını dile getiren Doğan, şehrin geçmişten bugüne önemli şair ve yazarlar yetiştirdiğini söyledi.
Abdurrahim Karakoç, Cahit Zarifoğlu ve Karacaoğlan gibi isimlerin bu mirasın önemli temsilcileri olduğunu belirten Doğan, kentin sahip olduğu edebiyat birikimini uluslararası alana taşımayı amaçladıklarını kaydetti.
Kahramanmaraş’ın UNESCO Edebiyat Şehri unvanıyla uluslararası ölçekte önemli şehirlerle aynı ağda yer aldığını ifade eden Doğan, bu durumun şehir için önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
UNESCO unvanının yalnızca bir isim veya prestij meselesi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Doğan, asıl sorumluluğun bundan sonra başladığını belirtti. Şehrin edebiyat kimliğinin kalıcı hâle gelmesi için çocuklardan gençlere, yetişkinlerden emeklilere kadar toplumun her kesimine ulaşan çalışmalar yapılması gerektiğini dile getirdi.

Doğan, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Biz bundan sonraki süreçte de şimdi bir marka aldık, bir etiket aldık; sonra ne olacak? Edebiyat şehriyiz. Bunu her yerde, her ortamda söyleyebildiğimiz kadar söyleyelim. Eğer içeriğini doldurmayacaksak, bunun bir yararı olmaz.”
UNESCO başvuru sürecinden önce üç yıllık bir şehir stratejik eylem planı oluşturduklarını aktaran Doğan; Şiir ve Edebiyat Günleri, Edebiyat Ödülleri, dergiler, Kahramanmaraş Akademi çalışmaları ve Kitap Fuarı gibi faaliyetlerin bu sürecin önemli parçaları olduğunu söyledi.
Kahramanmaraş’ın edebiyat alanındaki çalışmalarının geçmişten gelen bir birikime dayandığını belirten Doğan, yeni dönemde bu birikimin daha sistemli ve sürdürülebilir projelerle desteklenmesini hedeflediklerini kaydetti.
Programın önemli başlıklarından birini gençlerin edebiyatla buluşturulması oluşturdu. Gençlerin yalnızca etkinliklere katılan kişiler olarak değil, doğrudan kültürel üretimin içinde yer alan bireyler olarak yetişmesini istediklerini belirten Doğan, bu kapsamda okuma kulüpleri, yazarlık atölyeleri ve dergi projeleri üzerinde çalıştıklarını anlattı.
Şehirde isteyen herkesin 15 ila 25 kişilik gruplar oluşturarak bir danışman eşliğinde okuma kulübü kurabilmesini hedeflediklerini ifade eden Doğan, özellikle lise ve üniversite öğrencilerinin bu çalışmalarda yer almasını istediklerini söyledi.
Gençlerin kendi dergilerini çıkarmasını teşvik edecek bir proje üzerinde de durduklarını belirten Doğan, hedeflerini şu sözlerle açıkladı:
“Gençlere diyeceğiz ki, ‘Siz beş kişi bir araya gelin, kendi derginizi çıkarın!’ Bütün o yazıları hazırlasınlar, tasarımlarını yapsınlar, baskısını biz üstlenelim. Şehirde 50 tane derginin çıkarılmasını hayal ediyoruz.”
Dergi çıkarmanın gençlerin gelişiminde önemli bir rol oynadığını vurgulayan Doğan, “Dergi, okuyanlardan çok çıkaranları yetiştirir.” dedi.
Yazarlık atölyelerinin kısa süreli çalışmalar olarak düşünülmediğini de belirten Doğan, gençlerin usta şair ve yazarlarla uzun soluklu bir ilişki kurmasının önemine dikkat çekti. Bu yaklaşımı “İnsan gölgesinde yetişir.” sözleriyle ifade eden Doğan, yazarlık atölyesinin en az iki yıllık bir süreç olarak yürütülmeye başlandığını aktardı.

Bunun yanında düşünce atölyeleri, kısa film atölyeleri ve editörlük eğitimlerinin de planlandığını belirten Doğan, gençlerin yazdıklarını geliştirebilecekleri, eserlerini yayıma hazırlayabilecekleri bir ortam oluşturmak istediklerini söyledi.
Kahramanmaraş’ın edebiyat şehri kimliğinin güçlenmesi için yayıncılık sektörünün de gelişmesi gerektiğini vurgulayan Doğan, yazarların, yayınevlerinin, matbaaların, editörlerin ve çevirmenlerin aynı kültürel ekosistemin parçaları olduğunu ifade etti.
Bir kitabın yalnızca yazılmasının yeterli olmadığını, editoryal süreçten tasarıma, baskıdan dağıtıma kadar bütün aşamaların nitelikli biçimde yürütülmesi gerektiğini belirten Doğan, şehirde editörlük ve çeviri alanlarında insan kaynağının artırılmasını hedeflediklerini söyledi.

Doğan, yayıncılık konusundaki beklentisini şöyle dile getirdi:
“Bu şehirde üretilen kitapların ülkemizin farklı şehirlerinde satılıyor olması lazım. Biz sadece bugün İstanbul merkezli bir edebiyat hareketliliği ile karşı karşıyayız. Ama artık Anadolu’da, İstanbul’un dışında, taşrada bir edebiyat şehrinden söz ediyorsak edebiyat şehrinin olmazsa olmazlarından birisi de yayıncılığın desteklenmesi ve geliştirilmesidir.”
Kahramanmaraş’ta hazırlanan eserlerin başka dillere çevrilmesinin de önem taşıdığını belirten Doğan, Çin’in Nanjing şehriyle yürütülen temaslar kapsamında Cahit Zarifoğlu’nun bir eserinin Çinceye çevrilmesi için çalışma başlatıldığını aktardı.
Doğan, bu tür çalışmaların kısa sürede sonuç vermesinin beklenmemesi gerektiğini belirterek, “Bunlar yoğun emek isteyen, profesyonellik isteyen, beceri isteyen, deneyim isteyen şeyler. Biz bunlarla ilgili çalışmalarımızı şu an başlatmış durumdayız.” dedi.
Kahramanmaraş’ın edebiyat şehri kimliğinin fiziki mekânlarla da desteklenmesi gerektiğini ifade eden Doğan, kütüphanelerin, müzelerin, yayınevlerinin ve kültür merkezlerinin şehir hayatındaki önemine dikkat çekti.
Şehirde daha büyük ve kapsamlı kütüphanelere ihtiyaç duyulduğunu belirten Doğan, Necip Fazıl Kısakürek Kültür Merkezi’nin bulunduğu alanda inşa edilen kütüphanede 150 bin kitabın yer almasının planlandığını söyledi. Ancak bunun da şehrin uzun vadeli ihtiyacını tek başına karşılamayacağını belirterek, en az 500 bin kitaplık bir kütüphane hedefinden söz etti.
Doğan, şehirlerin kültürel altyapısına ilişkin düşüncesini şu sözlerle özetledi:
“Bir şehir kütüphaneleriyle şehir olur, müzeleriyle şehir olur, tiyatrosuyla şehir olur, yayınevleriyle şehir olur.”
Kahramanmaraşlı çocukların kültürel imkânlarla başka şehirlerde ilk kez karşılaşmasını istemediklerini belirten Doğan, müzelerin ve kültür kurumlarının şehirde çoğalması gerektiğini söyledi.
“Bu şehrin çocuğu ilk defa üniversite okumak için bu şehirden dışarı çıktığında, bu şehirde görmediği şeyleri başka şehirde görmesin. İlk defa bir müzeyle Ankara’da karşılaşmasın, ilk defa büyük bir yazarla İstanbul’da karşılaşmasın; bu şehirde olsun bunlar.” diyen Doğan, kültürel yatırımların gelecek kuşaklar açısından taşıdığı önemi vurguladı.
Söyleşide Kahramanmaraş’ın edebiyat turizmi potansiyeli de gündeme geldi. Doğan, şehrin turizm değerlerinin çevre illerden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bölgesel bir kültür ve turizm rotası üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Hatay ve Kahramanmaraş gibi şehirlerin farklı özellikleriyle aynı rota içinde değerlendirilebileceğini belirten Doğan, Kahramanmaraş’ın bu rotada edebiyat kimliğiyle öne çıkabileceğini söyledi.
Doğan, “Siz sahabeler şehri Diyarbakır’a geleceksiniz, peygamberler şehri Urfa’yı gezeceksiniz, gastronomi şehri Gaziantep’i gezeceksiniz, sonra edebiyat şehri Kahramanmaraş’ı gezeceksiniz.” sözleriyle bu yaklaşımı anlattı.
Edebiyat turizminin yalnızca yazarların eserlerini tanıtmakla sınırlı olmadığını, yazarların yaşadığı mekânların ve eserlerin ortaya çıktığı hikâyelerin de ziyaretçilerle buluşturulması gerektiğini ifade eden Doğan, bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:
“Turiste hikâye satmamız gerekiyor. Bir olayı hikâyeleştirirsek ve onun içerisinde hikâye üretirsek kalıcılığının daha fazla olduğunu, dönüş memnuniyetinin fazla olduğunu ve tekrar turistin bizi ziyaret etme potansiyelinin fazla olduğunu biliyoruz.”
Bu kapsamda yazar ve şair evleri, edebiyat mahfilleri ve şehir haritalaması gibi çalışmaların gündemde olduğunu belirten Doğan, Kapalı Çarşı çevresindeki konaklar bölgesinde yürütülen çalışmaların da kültürel bir destinasyon oluşturma hedefi taşıdığını söyledi. Çift Aslan Konağı’nın restorasyon sürecinin başladığını, Kocabaş Konağı’ndaki çalışmaların ise tamamlanma aşamasına geldiğini aktardı.
Büyükşehir Belediyesi ve Kültür Bakanlığı iş birliğiyle 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 40 konağın restorasyonunun tamamlanmasının hedeflendiğini de sözlerine ekledi.

Kahramanmaraş’ın deprem sonrasında yeniden yapılanma sürecinde kültürel çalışmaların ihmal edilmediğini belirten Doğan, UNESCO başvuru dosyasının 2023 yılının Nisan ayında, depremlerden kısa süre sonra sunulduğunu hatırlattı.
Şehrin altyapı ve üstyapı ihtiyaçlarının öncelikli olduğunu bildiklerini ancak kültür ve sanatın da kentin geleceği açısından vazgeçilmez olduğunu ifade eden Doğan, zor dönemlerde kültürün geri plana atılmaması gerektiğini söyledi.
“Zor zamanlarda özellikle bizim memlekette ilk ihmal edilen, geri plana atılan şey kültür olur. Harcamadan kısılması gerekiyorsa bu kültür olur.” diyen Doğan, Kahramanmaraş’ta bu anlayışın değişmesi gerektiğini vurguladı.
Deprem sonrasında da kültür alanındaki çalışmaları sürdürdüklerini belirten Doğan, “Biz Büyükşehir Belediyesi olarak kültürel alandaki çalışmalarımızı hiç ihmal etmedik.” ifadelerini kullandı.
Söyleşinin önemli gündem maddelerinden biri de altıncısı düzenlenecek Kahramanmaraş Edebiyat Günleri oldu. Programın 21-29 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilmesinin planlandığını belirten Doğan, bu yılın temasının “Edebiyat Birleştirir” olarak belirlendiğini açıkladı.
Etkinliklerin Düşeyaz dergisinin şiir şöleniyle başlayacağını belirten Doğan, kentteki dergi çevreleri, vakıflar, dernekler, şairler ve yazarların katkılarıyla geniş kapsamlı bir program oluşturulacağını söyledi.
Edebiyat Günleri kapsamında söyleşiler, buluşmalar ve okul programlarının düzenleneceğini aktaran Doğan, yaklaşık 30 okulda şair ve yazarlarla öğrencilerin bir araya getirilmesinin planlandığını ifade etti.
Etkinliklerin daha geniş kitlelere ulaşması gerektiğini de belirten Doğan, edebiyat programlarına katılımın artırılması için şehirde okuma kültürünün ve edebiyat çevreleri arasındaki iletişimin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Edebiyatın insanları ve toplumları birleştiren etkisini biraz daha merkeze almak istiyoruz.” diyen Doğan, “Edebiyat Birleştirir” temasının bu anlayışın bir yansıması olduğunu kaydetti.
Programda okuma alışkanlığının toplumun bütün kesimlerinde yaygınlaştırılması gerektiği de vurgulandı. Doğan, yalnızca şair ve yazar yetiştirmenin değil, aynı zamanda güçlü bir okur kitlesi oluşturmanın da edebiyat şehri olmanın temel şartlarından biri olduğunu söyledi.
Bu konudaki hedefini “O kadar şair ve yazar çıkmasa bile her evde bir tane okur olsun, her evin bir kitaplığı olsun.” sözleriyle ifade eden Doğan, kitap okumanın aile yaşamının doğal bir parçası hâline gelmesini istediklerini belirtti.
Çocukların kitaplarla iç içe büyümesinin önemine değinen Doğan, okuma kültürünün yalnızca okullarda düzenlenen etkinliklerle sınırlı kalmaması, evlerde de desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Söyleşinin sonunda katılımcıların öneri ve değerlendirmelerini dinleyen Duran Doğan, Kahramanmaraş’ın edebiyat kimliğini güçlendirmek için şehirdeki bütün kurumların, yazarların, yayınevlerinin, derneklerin ve okulların ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Katılımcılardan gelen kültür sokağı, yazar ve şairlerin hatıralarını yaşatacak mekânlar, kitap tasarımı eğitimleri ve edebiyatın şehir genelinde görünür kılınmasına yönelik önerileri değerlendiren Doğan, bu çalışmaların istişareyle geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Şehrin edebiyat alanında henüz yolun başında olduğunu belirten Doğan, mevcut çalışmaların gelecekte daha kapsamlı projelere dönüşeceğini ifade ederek sözlerini şöyle tamamladı:
“Biz yapmak istediklerimizin ve hayallerimizin belki yüzde 2’sindeyiz, yüzde 3’ündeyiz. Daha yüzde 97 var. İnşallah…”
MESDER Akademi Sohbetleri, katılımcıların değerlendirmeleri ve toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi. Program, Kahramanmaraş’ın edebiyat birikiminin korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda ortak çalışma ve iş birliğinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Kategoriler
En Çok Okunanlar
En Çok Yorumlananlar
Benzer İçerikler
© 2025 MESDER - Tüm Hakları Saklıdır...

